Museum Arnhem

Vandaag heb ik op mijn 84-jarige leeftijd een van de meest onaangename ervaringen uit mijn leven meegemaakt in Museum Arnhem. Ik kwam samen met een vriendin, een kunstenares, omdat ik haar graag een tentoonstelling wilde laten zien waarvan ik overtuigd was dat deze een bezoek waard was. In plaats daarvan werden wij op een uiterst onbeleefde en vernederende manier behandeld door de beveiliging, op basis van een volledig onbewezen bewering dat wij ons zogenaamd respectloos zouden hebben gedragen tegenover het personeel van het museumcafé. Dit klopt eenvoudigweg niet.

De manier waarop wij werden aangesproken en behandeld voelde eerder als intimidatie dan als een houding die past bij een culturele instelling. Het is bijzonder pijnlijk en ironisch dat er in het museum momenteel een tentoonstelling te zien is over de koloniale geschiedenis van Nederland in Indonesië en over de behandeling van mensen die werden gediscrimineerd en onderdrukt.

Helaas kreeg ik de indruk dat de geschiedenis niet volledig is veranderd. Zodra men het accent van mijn vriendin hoorde en merkte dat zij niet uit Nederland kwam, werd de houding tegenover ons nog onaangenamer. Wij hebben dit ervaren als een vorm van discriminatie.

Als Nederlander, die met trots gastheer wilde zijn en zijn bezoekende vriendin een culturele instelling van zijn stad wilde laten zien, voel ik diepe schaamte en teleurstelling. Kunst zou mensen moeten verbinden, niet vernederen.

Deze gebeurtenis heeft mij bovendien diep geraakt en had een merkbare invloed op mijn gezondheidstoestand. De stress en de emotionele onrust die hierdoor zijn ontstaan, waren zo sterk dat ik medische hulp heb moeten zoeken en therapie heb moeten gebruiken om weer tot rust te komen.

Ik hoop dat de directie van Museum Arnhem dit incident serieus zal onderzoeken en passende maatregelen zal nemen, zodat niemand zich in de toekomst op deze manier behandeld, gekwetst of buitengesloten hoeft te voelen.

Very disappointing experience at this museum in Arnhem.

As an artist who has visited museums around the world, I was shocked by the way we were treated today. After visiting the exhibition, my friend and I ordered coffee and cake. We waited around 10–15 minutes and noticed that people who arrived after us were served first. We politely asked the staff if everything was okay with our order. There was no aggression, no rude behaviour, no raised voices — simply a question.

After receiving our order, a staff member who was not even serving us approached us angrily. A few minutes later, security came and asked us to leave the museum, treating us as if we were a threat. Nobody wanted to listen to our explanation or have a respectful conversation.

Being removed from a cultural institution simply because we politely mentioned a delay in service is completely unacceptable.

A museum should represent culture, respect and dialogue. Unfortunately, today’s experience represented the opposite.

Kunst heeft altijd diverse betekenissen gehad. Kunst kan puur gaan over esthetiek en dan is het aan iedere kijker zelf of het mooi of niet mooi is. Kunst is echter al vanaf de oudheid ook ingezet als propagandamiddel. Bijvoorbeeld om de Romeinse keizers te promoten bij het volk. Of om koninklijke dan wel hoogadelijke bruiden bij huwelijkskandidaten onder de aandacht te brengen. En wat te denken van de rijke beeldcultuur van de Roomse kerk! Of om een politiek standpunt te onderstrepen. Käthe Kollwitz zette haar talent in om de sociale nood bij een groter publiek onder de aandacht te brengen. Haar affiche ‘Nie wieder Krieg’ was een duidelijke boodschap. Dat beviel het naziregime niet en zij werd, met vele andere collega’s in die duistere tijd ‘entartet’ verklaard. De Nazi’s gebruikten zelf ook kunst om hun visie op de samenleving zichtbaar te maken. Zij zetten kunst in om een heroïsch beeld van de Arische supermens zichtbaar te maken. Gespierde blonde en blauwogige sporters. De prachtige blonde vrouw met blauwe ogen als ideaalbeeld van de zorgzame moeder. Het idyllische boerenlandschap of de Beierse bergen. Deze kunst uit het derde rijk is nu in het Museum Arnhem te zien. We kennen de geschiedenis, als je nu naar deze kunst kijkt doet zich de vraag voor: wat vind ik er nu van? Spreekt het aan en waarom, is het mooi? Een dilemma waar ik samen met vriend Maarten over filosofeerde tijdens het aanschouwen van deze werken. Wat opviel is de vaak koele en afstandelijke stijl, vaak realistisch, classicistisch, een enkele keer bijna impressionistisch. Technisch gezien zijn er werken van goede kwaliteit te zien. En toch: het blijft bevreemdend. Adolf Wissel schilderde in 1939 de Kalenberger Bauernfamilie. De familie zit rond de tafel. We zien een vader die de oma van de familie aankijkt maar iedere genegenheid ontbreekt. Dochterlief is aan het kleuren maar het lijkt erop alsof dit onder dwang gebeurt. Het zoontje kijkt de toeschouwer indringend aan. De moeder buigt zich over de jongste dochter die verveeld voor zich uit staart. Ik fantaseer dat buiten beeld een paar soldaten dit gezin onder schot houden. Het gezin wordt gedwongen te poseren voor dit ideaalbeeld. De schilder lijkt de kilheid en afstandelijkheid en het gebrek aan emotie niet te kunnen verbloemen. Waarmee dit schilderij voor mij het beeld wordt van het gezin dat in angst leeft onder de repressie van een dictatoriaal regime. Uit de toon valt Kostümprobe waarin we een actrice (Greta Garbo?) een jurk zien passen. Een zelfstandige vrouw, sigaret in de hand, een vrije vrouw. Dat zag je in die tijd niet veel. De Nederlandse schilderkunst van m.n. Rembrandt en Vermeer was de nazi’s zeer welgevallig. Zij gaven er hun eigen draai aan zoals in Brief am Morgen van Oskar Amorbach. En dat is het gevaar van dit soort kunst: een regime dat kunst inzet om een eigen draai aan de wereld te geven en een niet bestaande realiteit in kunstuitingen tovert om het volk te doen geloven dat de wereld onder dat specifieke regime de ideale werkelijkheid is.